ERP va CRM farqi nima va sizga qaysi biri kerak

Bu savolni bizga deyarli har uchrashuvda berishadi. Chalkashlik tabiiy: ikkalasi ham "biznesni boshqarish tizimi" deb sotiladi, ikkalasi ham hisobot ko'rsatadi, ikkalasi ham qimmat.

Farqni bir jumlada aytish mumkin:

CRM — pul kirishidan oldingi jarayon haqida. ERP — pul kirgandan keyingi jarayon haqida.

Qolganini shu asosda ochib beramiz.

CRM nima qiladi

CRM (Customer Relationship Management) — mijozlar bilan munosabatni boshqaradi. Uning markazida potentsial mijoz turadi.

Tipik savollar, ularga CRM javob beradi:

• Bu oy nechta so'rov keldi va qaysi kanaldan?
• Har bir so'rov qaysi bosqichda turibdi?
• Sotuvchi mijozga qachon qo'ng'iroq qilgan va nima gaplashilgan?
• Nega kelishuvlarning yarmi yo'qoladi va qaysi bosqichda?
• Qaysi sotuvchi qancha yopdi?

CRM'ni oladigan kompaniya odatda bitta og'riqni his qiladi: so'rovlar yo'qoladi. Kimdir qayta qo'ng'iroq qilishni unutadi, kimdir mijoz tarixini bilmaydi, hisobot Excel'da qo'lda yig'iladi.

ERP nima qiladi

ERP (Enterprise Resource Planning) — korxona resurslarini boshqaradi. Uning markazida mijoz emas, korxonaning o'zi turadi: ombor, ishlab chiqarish, moliya, xodimlar, ta'minot.

Tipik savollar:

• Omborda hozir nima bor va nima yetishmayapti?
• Bu buyurtmani bajarish uchun xomashyo yetadimi?
• Mahsulotning haqiqiy tannarxi qancha?
• Qaysi yo'nalish foyda keltirmoqda, qaysi biri zarar?
• Yetkazib beruvchiga qancha qarzimiz bor?

ERP'ni oladigan kompaniyaning og'rig'i boshqacha: raqamlar bir-biriga mos kelmaydi. Ombordagi qoldiq buxgalteriyadagidan farq qiladi, tannarx taxminan hisoblanadi, oy yopilishi ikki hafta oladi.

Amaliy farq — bitta misolda

Tasavvur qiling, mijoz mebel buyurtma qildi.

CRM qismi: so'rov qayerdan keldi, kim qo'ng'iroq qildi, qanday taklif yuborildi, qancha muhokama bo'ldi, shartnoma imzolandimi.

ERP qismi: bu buyurtma uchun qancha material kerak, omborda bormi, yo'q bo'lsa qachon keladi, ishlab chiqarish qachon boshlaydi, tannarx qancha chiqdi, foyda qancha.

Ko'rinib turibdiki, bu ikki xil ish. Va aynan shuning uchun ko'p kompaniyalarga ikkalasi ham kerak bo'ladi — faqat bir vaqtda emas.

Qaysi biridan boshlash kerak

Oddiy mezon: qaysi tomonda ko'proq pul yo'qotayotganingizga qarang.

Amalda ko'pchilik uchun to'g'ri javob — CRM'dan boshlash. Sabablari:

1. Arzonroq va tezroq ishga tushadi.
2. Natijasi tez ko'rinadi — yopilish foizi o'lchanadi.
3. Xodimlar yangi tizimga ko'nikadi, bu keyingi bosqichni osonlashtiradi.

Istisno: agar biznesingiz ishlab chiqarish yoki logistika bo'lsa va asosiy yo'qotish omborda bo'lsa, ERP birinchi bo'ladi.

Ikkalasi bitta tizimda bo'lishi shartmi

Shart emas, lekin ular bir-biri bilan gaplashishi kerak. Aks holda eng keng tarqalgan muammo qaytadi: bir xil ma'lumot ikki joyda, ikkalasi ham noto'g'ri.

Uch xil yondashuv bor:

Yagona tizim. Hammasi bitta bazada. Ma'lumot takrorlanmaydi, hisobot yaxlit. Kamchiligi — kattaroq loyiha, uzoqroq ishga tushirish.

Ikki tizim + integratsiya. CRM alohida, ERP alohida, API orqali bog'langan. Bosqichma-bosqich qurish mumkin, lekin integratsiyani kimdir doimiy qo'llab-quvvatlashi kerak.

Bosqichma-bosqich yagona tizim. Biz ko'pincha shunday qilamiz: birinchi bosqichda eng og'riqli qismni quramiz, keyin ustiga qo'shib boramiz — lekin arxitektura boshidanoq kengayishga mo'ljallangan bo'ladi.

Tanlashdan oldin nima qilish kerak

Tizim tanlash — ikkinchi qadam. Birinchisi boshqacha:

1. Jarayonni yozib chiqing. So'rov kelganidan pul kelguncha nima bo'ladi — qadamma-qadam, kim nima qiladi.
2. Qayerda yo'qotayotganingizni toping. Qaysi qadamda vaqt ketadi, qaysi joyda xato bo'ladi.
3. O'lchang. "Ko'p vaqt ketadi" emas — "kuniga 3 soat" deb.
4. Shundan keyin tizim tanlang. Aniqlangan muammoni hal qiladigan tizimni.

Bu ketma-ketlik buzilganda odatiy natija shunday bo'ladi: tizim sotib olinadi, xodimlar ishlatmaydi, chunki u hal qilgan muammo ularniki emas edi.

Xulosa

CRM sizga mijozni yo'qotmaslikka yordam beradi. ERP resursni yo'qotmaslikka. Ikkalasi ham kerak bo'lishi mumkin, lekin bir vaqtda emas — avval qaysi tomonda ko'proq pul ketayotganini aniqlang.

Agar jarayonlaringizni birgalikda ko'rib chiqishni istasangiz — bepul konsultatsiyaga yoziling. Birinchi uchrashuvda tizim sotmaymiz, jarayonni chizamiz va qayerda yo'qotish borligini ko'rsatamiz.

Batafsil: CRM va ERP tizimlari · Biznes jarayonlarini avtomatlashtirish.