Dastur buyurtmasi nega cho'ziladi: yangi talab, muddat va to'lov qanday kelishiladi

Dastur buyurtma qilgansiz. Boshida muddat aniq edi: ikki oy. Ikki oy o'tdi, ish hali ham tugamagan. Dasturchi "yana bir oz qoldi" deydi, siz esa nima bo'layotganini tushunmaysiz. Tanish vaziyatmi?

Ko'pchilik buning sababini dasturchilarning sekinligida ko'radi. Amalda esa loyihani ko'pincha kod emas, yo'l-yo'lakay o'zgargan talablar cho'zadi. Bu maqolada shu narsa qanday sodir bo'lishini va uni boshidan qanday oldini olish mumkinligini ochiq aytib beramiz. Bu qoidalarni istalgan jamoa bilan ishlaganda qo'llashingiz mumkin.

Kod yozish loyihaning faqat bir qismi

Ko'p buyurtmachi loyiha vaqtining asosiy qismi dasturlashga ketadi deb o'ylaydi. Bizning tajribamizda kod yozish umumiy vaqtning kichikroq qismini oladi. Qolgan vaqt boshqa narsalarga ketadi: mijozning fikrini olish, sinab ko'rish, funksiya aynan qanday ishlashi kerakligini aniqlashtirish va o'zgarishlarni kiritish.

Ya'ni muddatni ko'pincha klaviatura emas, kelishuvlar belgilaydi. Kelishuv qanchalik aniq bo'lsa, loyiha shunchalik o'z vaqtida yopiladi.

Talablar nega yo'lda o'zgaradi?

Bu buyurtmachining aybi emas. Talablar o'zgarishining odatiy sabablari bor:

• TZ (texnik topshiriq) yoziladi, lekin unda har bir funksiya batafsil yoritilmaydi.
• Bir jumlani buyurtmachi bir xil, dasturchi boshqacha tushunadi.
• Ishlayotgan dasturni ko'rgach, buyurtmachi fikrini o'zgartiradi: "Bu tugma boshqa joyda bo'lsa yaxshi bo'larkan."
• Real ishda jarayon qog'ozdagidan boshqacha bo'lib chiqadi va yangi funksiya kerak bo'ladi.

Har biri alohida olganda kichik narsa. Lekin ular yig'ilib, ikki oylik loyihani uch-to'rt oyga cho'zib yuboradi. Eng yomoni, bunda hech kim aniq qachon tugashini bilmay qoladi.

Misol: onlayn do'kon uchun mobil ilova buyurtma qilindi. TZ'da katalog, savat va to'lov bor. Ish yarmiga yetganda buyurtmachi bonus tizimini, keyin kuryer uchun alohida ilovani, keyin yana bir hisobotni so'raydi. Har birida "bu kichkina narsa-ku" deyiladi. Natijada asosiy ilova ham kechikadi, qo'shimchalar ham chala qoladi, ikki tomon ham noroziligicha qoladi.

1-qoida: TZ bo'yicha topshirish

Loyiha TZ yozish va muddatni kelishishdan boshlanishi kerak. TZ — bu "nima qilinadi va nima qilinmaydi" degan yozma kelishuv. Ish tugagach, dastur aynan shu TZ bo'yicha topshiriladi.

Bu ikki tomonni ham himoya qiladi. Buyurtmachi va'da qilingan narsani oladi. Jamoa esa "ish qachon tugadi" degan savolga aniq javob beradi: TZ'dagi hamma narsa ishlasa, loyiha topshirildi.

2-qoida: TZ'dan tashqari talab — yangi kelishuv

Yangi g'oya chiqishi normal holat. Muammo g'oyaning o'zida emas, uni "yo'l-yo'lakay" qo'shib ketishda. Shuning uchun qoida oddiy: TZ'da yo'q narsa so'ralsa, u buyurtmachi bilan alohida kelishiladi.

1. Yangi talab yozma ravishda qayd etiladi.
2. Jamoa unga qancha vaqt va qancha ish ketishini baholaydi.
3. Yangi muddat va qo'shimcha to'lov kelishiladi.
4. Buyurtmachi rozi bo'lsa, ish boshlanadi. Rozi bo'lmasa, asosiy loyiha avvalgi muddatda yopiladi, yangi funksiya keyingi bosqichga qoladi.

Shunda siz har bir o'zgarishning narxini va muddatga ta'sirini oldindan ko'rasiz. Qaror sizda qoladi: hozir qo'shamizmi yoki avval asosiy ishni tugatamizmi.

3-qoida: shartnoma va bosqichli to'lov

Kelishuv og'zaki emas, shartnomada bo'lishi kerak. Unda ish hajmi (TZ), muddat va to'lov tartibi yoziladi.

Unical'da to'lov ikki qismga bo'linadi: 50% ish boshlanishidan oldin, qolgan 50% loyiha topshirilganda. Bu tartibda buyurtmachi pulning yarmini natijani ko'rgandan keyin to'laydi, jamoa esa ishni boshlash uchun zarur mablag'ga ega bo'ladi.

Narx ham taxminan emas, hisob bilan chiqadi: loyihaga nechta dasturchi va qancha vaqt kerakligiga qarab. Shuning uchun TZ'dan tashqari talab qo'shilganda qo'shimcha to'lov ham shu mantiq bilan hisoblanadi.

Kamchiliklar qanday tuzatiladi?

Yangi talab bilan kamchilikni adashtirmaslik kerak. Agar TZ'da yozilgan funksiya noto'g'ri ishlasa, bu kamchilik va u qo'shimcha to'lovsiz tuzatiladi. Bizda buyurtmachi topgan kamchiliklarni umumiy Telegram guruhga yozadi, dasturchi tuzatadi va hal bo'lganini shu guruhda bildiradi. Hammasi ko'z oldingizda bo'ladi.

Buyurtma berishdan oldin tekshiring

Qaysi jamoa bilan ishlashingizdan qat'i nazar, quyidagilarni oldindan so'rang:

• TZ yoziladimi va ish shu TZ bo'yicha topshiriladimi?
• TZ'dan tashqari talab chiqsa, muddat va narx qanday kelishiladi?
• Shartnoma tuziladimi, to'lov bosqichma-bosqichmi?
• Kamchiliklar qayerga yoziladi va qanday yopiladi?

Bu to'rt savolga aniq javob olsangiz, loyihangiz "yana bir oz qoldi" botqog'iga tushib qolmaydi.

Dastur buyurtma qilmoqchimisiz va ishni qanday kelishishni birga aniqlab olishni istaysizmi? Biz bilan bog'laning — loyihangizni muhokama qilib, TZ'ni birga tuzamiz.